Kaei ka NGT? Kumno ban ujor lada don kiba leh beain ia ka mariang?


Ka National Green Tribunal (NGT) ka dei ka jaka bishar ba kyrpang ha India kaba peit bad bishar ïa ki kam kiba ïadei bad ka jingpynneh pynsah ïa ka mariang bad ka jingïada ïa ki jingdon jingem jong ka. La seng ïa ka ha u snem 2010 lyngba ka aiñ ba tip kum ka National Green Tribunal Act, 2010. Ka thong jong ka NGT ka long ban pynsted bad pynbeit hok ïa ki mukotduma kiba ïadei bad ka mariang.

Ha India, don shibun ki jingeh kiba ïadei bad ka mariang kum ka jingjaboh ka lyer, ka jingjaboh ki wah, ka jingpom pathar ïa ki khlaw, ka jingkhaii dewïong be-aiñ bad ka jingbret pathar ïa ki niut. Mynshwa, kine ki mukotduma la bishar ha ki ïingbishar paidbah, kaba ju shimpor bha. Kumta, la seng ïa ka NGT ban long ka ïingbishar kyrpang kaba peit tang ïa ki kam mariang bad ban pynsted ïa ka jingbishar.

Ka NGT ka bishar ïa ki mukotduma kiba ïadei bad ki aiñ kum ka aiñ jingïada um, ka aiñ jingïada lyer, ka aiñ jingïada khlaw bad ka aiñ jingïada mariang. Ka don ka bor ban daiñ kuna, ban bthah ban sangeh ïa kino kino ki projek kiba ktah ïa ka mariang, bad ban ai jingïarap lane jingpynïapynsleh ïa kiba shah ktah.

Ka NGT ka kynthup ïa ki dkhot bishar (judicial members) bad ki dkhot stad mariang (expert members). Ki dkhot bishar ki dei ki nongbishar ba la shongthait, katba ki dkhot stad ki dei kiba don jingtip ha ka saïan mariang bad kiwei ki jingtip kiba ïadei bad ka. Kane ka jingïasnohlang ka pynthikna ba ka jingbishar ka long kaba hok bad kaba da peit bniah.

Ha jylla Meghalaya ruh, ka bynta jong ka NGT ka long kaba kongsan bha, namar don ki kam kum ka jingkhaii dewïong, ka jingpom khlaw bad ka jingjaboh ki wah kiba ktah ïa ka mariang. Lyngba ka jingtreikam jong ka, ka NGT ka ïarap ban pynneh ïa ka jingitynnad bad ka jingkhuid jong ka mariang.

Ha kaba kut, ka National Green Tribunal ka dei ka shlem bishar kaba kongsan bha ha ka ri India. Ka pyni ba ka roi ka par kam dei ban wanrah jingjulor ïa ka mariang. Ka NGT ka ïarap ban pynthikna ba ka mariang kan neh bad kan bha na ka bynta ki pateng ban wan.

Ka National Green Tribunal (NGT) ka dei ka ïingbishar kyrpang ha India kaba peit bad bishar ïa ki mukotduma kiba ïadei bad ka mariang, kum:

  • Ka jingïada ïa ka mariang
  • Ka jingpynïaid bad jingïakhun pyrshah ïa ka jingjaboh (pollution control)
  • Ka jingjaboh ki wah bad ki um
  • Ka jingïada bad pynneh ïa ki khlaw
  • Ki jingtei be-aiñ kiba pynjulor ïa ka mariang

Lano la seng ïa ka?
La seng ïa ka ha u snem 2010 lyngba ka National Green Tribunal Act, 2010.

Balei ka NGT ka kongsan?

Lada don kano kano ka company, tnad sorkar lane briew shimet kiba pynjulor ïa ka mariang, ki paidbah ki lah ban mudui ha ka NGT.

Nuksa:

  • Mukotduma jingïadei bad ka jingjaboh ki wah

  • Ka jingkhaii dewïong be-aiñ ha Meghalaya

  • Ka jingpynjulor ïa ka khyndew khlaw

Ka NGT ka lah ban:

  • Daiñ kuna (impose fines)

  • Bthah ban sangeh ïa ki projek

  • Ai jingpynïapynsleh (compensation)

  • Ïada ïa ki jingdon jingem mariang

Balei ka long kaba kongsan ha Meghalaya?

Ha Meghalaya don:

  • Ki jingeh jingkhaii dewïong

  • Shibun ki jaka khlaw

  • Ki jingeh jingïadei bad ka jingjaboh ki wah

Namarkata, ki rai jong ka NGT bunsien ki ktah ïa ki projek roi par bad jingtei hapoh ka jylla. Ka jingïatreilang jong ka NGT ka ïarap ban pynthikna ba ka roi ka par kan ym wanrah jingjulor ïa ka mariang.

Comments

Pule Kiwei Kiwei

New Vacancy for Class VIII Passed

ioh jingithuh u Wanjop Sohkhlet na Instagram hadien u Conrad Sangma na Meghalaya

Dang heh kamai ki Private ban ia ki taksi kamai ha Shillong

Ki lad jingiarap, ki scheme bd ki loan kiba suk ban ioh ki duk ki suk

U Nongbam sap ba shykhei ha ka jylla

Ka Seng Khasi kaba pynneh ia ka tynrai, hynrei kam ju tuklar pat ia ka kam shongkha khleh bad ia ka tang jait

Rah lut u Conrad sha Garo. U Prestone ym don eiei.

Pynduh ka tnad pulit Meghalaya ia ka Post SF10 (commando) wat haba la dep siew bai shalan

Ba kwah pisa na company shna surok sdang byrtia i kong Agnes ia ka jingshna surok